نروژ در شاخص رفاه 2026 به عنوان مرفه ترین کشور جهان معرفی شد و کشورهای شمال اروپا بار دیگر در صدر کیفیت زندگی قرار گرفتند. بر اساس شاخص رفاه 2026 شورای آتلانتیک، کشورهای مرفه جهان فقط بر پایه تولید ناخالص داخلی یا ثروت اقتصادی رتبه بندی نشده اند، بلکه معیارهایی مانند : کیفیت خدمات درمانی، آموزش، برابری اجتماعی، رفاه اقلیت ها، امید به زندگی و کیفیت محیط زیست نیز در این ارزیابی نقش داشته اند. شورای آتلانتیک یک اندیشکده آمریکایی در حوزه سیاست، اقتصاد و روابط بین الملل محسوب می شود که هر سال گزارش ها و شاخص های مختلفی درباره اقتصاد جهانی، ژئوپلیتیک و توسعه کشورها منتشر می کند. در این شاخص، رتبه بندی کشورها معمولاً توسط تیمی از پژوهشگران، اقتصاددانان و تحلیلگران داده انجام می شود. آنها داده های بین المللی را از منابع مختلف جمع آوری میکنند و بر اساس مجموعه ای از معیارها به هر کشور امتیاز می دهند.
معیارهایی که معمولاً در چنین شاخص هایی استفاده می شود شامل موارد زیر است :
♦ درآمد سرانه و قدرت اقتصادی
♦ امید به زندگی
♦ کیفیت خدمات درمانی
♦ سطح آموزش
♦ نابرابری درآمدی
♦ آزادی های اجتماعی و سیاسی
♦ کیفیت محیط زیست
♦ امنیت اجتماعی
♦ رفاه اقلیت ها
♦ دسترسی به فرصت های اقتصادی
♦ میزان اعتماد عمومی و فساد
داده ها نیز معمولاً از نهادهای بین المللی معتبر گرفته می شود؛ مثل :
♦ World Bank
♦ International Monetary Fund
♦ United Nations
♦ Organisation for Economic Co-operation and Development
♦ World Health Organization
در این رتبه بندی، نروژ در جایگاه نخست قرار گرفته و کشورهای ایسلند، دانمارک و سوئد نیز در میان پنج کشور اول دیده می شوند. سلطه کشورهای اروپایی بر این فهرست بسیار چشمگیر است؛ بهطوری که 30 کشور از 40 رتبه نخست متعلق به اروپا هستند. نروژ با تولید ناخالص داخلی سرانه حدود 90 هزار دلار، یکی از ثروتمندترین اقتصادهای جهان محسوب می شود. بخش بزرگی از درآمد این کشور از منابع نفت و گاز تأمین می شود، اما تفاوت اصلی نروژ در نحوه مدیریت این ثروت است. دولت این کشور درآمدهای نفتی را به صندوق ثروت ملی 2.2 تریلیون دلاری منتقل کرده که اکنون یکی از بزرگترین صندوق های سرمایه گذاری دولتی جهان به شمار می رود. این صندوق طی یک دهه گذشته بیش از دو برابر رشد کرده و نقش مهمی در تأمین هزینه های خدمات عمومی مانند : آموزش، درمان و زیرساخت های اجتماعی داشته است. همین سیاست باعث شده نروژ علاوه بر ثروت اقتصادی، سطح بالایی از رفاه عمومی و ثبات بلندمدت اقتصادی را نیز حفظ کند. ایسلند و دانمارک نیز بهدلیل ترکیب برنامه های اجتماعی گسترده، اعتماد عمومی بالا و فضای اقتصادی رقابتی، عملکرد بسیار قدرتمندی در شاخص رفاه داشته اند. جمعیت کمتر این کشورها نیز به اجرای مؤثرتر سیاست های رفاهی کمک کرده است.
رتبه | کشور | امتیاز شاخص رفاه |
|---|---|---|
1 | نروژ | 91.6 |
2 | ایسلند | 90.1 |
3 | دانمارک | 90.0 |
4 | سوئد | 89.4 |
5 | ایرلند | 89.1 |
6 | سوئیس | 88.9 |
7 | بلژیک | 88.7 |
8 | فنلاند | 88.4 |
9 | هلند | 88.1 |
10 | اسلوونی | 87.9 |
11 | لوکزامبورگ | 87.3 |
12 | جمهوری چک | 87.2 |
13 | آلمان | 87.1 |
14 | استرالیا | 86.7 |
15 | نیوزیلند | 85.9 |
16 | مالت | 85.6 |
17 | اتریش | 85.3 |
18 | سنگاپور | 84.7 |
19 | قبرس | 84.3 |
20 | کانادا | 84.2 |
21 | استونی | 84.2 |
22 | اسپانیا | 84.0 |
23 | فرانسه | 83.7 |
24 | ژاپن | 83.6 |
25 | اسلواکی | 83.5 |
در بخش دیگری از این گزارش، کشورهای اروپای مرکزی مانند : اسلوونی و جمهوری چک عملکردی فراتر از انتظار ثبت کرده اند. اسلوونی در رتبه دهم و جمهوری چک در رتبه دوازدهم قرار گرفته اند و حتی بالاتر از اقتصادهای بزرگی مانند : آلمان و فرانسه ایستاده اند. تحلیل گران معتقدند موفقیت این کشورها نشان می دهد رفاه تنها به میزان ثروت ملی وابسته نیست، بلکه نحوه توزیع فرصت ها و دسترسی عادلانه مردم به خدمات عمومی نیز اهمیت بالایی دارد. عملکرد مناسب در شاخص هایی مانند : آموزش، خدمات درمانی و برابری اجتماعی باعث شده این کشورها جایگاه بهتری نسبت به برخی اقتصادهای ثروتمندتر کسب کنند.
در آسیا، سنگاپور بهترین عملکرد را داشته و در رتبه هجدهم جهان قرار گرفته است. این کشور با تولید ناخالص داخلی سرانه حدود 93 هزار دلار، یکی از ثروتمندترین اقتصادهای آسیا محسوب می شود و سرمایه گذاری گسترده دولت در حوزه مسکن، آموزش، حمل و نقل و سلامت عمومی نقش مهمی در موفقیت آن داشته است. سنگاپور همچنین یکی از بالاترین نرخ های امید به زندگی در جهان را ثبت کرده و زیرساخت های بسیار پیشرفته آن، این کشور را به یکی از رقابتی ترین اقتصادهای دنیا تبدیل کرده است. ژاپن، کره جنوبی و تایوان نیز در میان 30 کشور برتر قرار دارند، اما در برخی شاخص های اجتماعی و برابری نسبت به کشورهای شمال اروپا امتیاز پایین تری گرفته اند. عواملی مانند : افزایش هزینه مسکن، جمعیت سال خورده و فرهنگ کاری سنگین، از جمله چالش هایی هستند که بر کیفیت زندگی در برخی اقتصادهای پیشرفته آسیایی تأثیر گذاشته اند.
جایگاه ایالات متحده آمریکا، یکی از نکات قابل توجه این رتبه بندی است. آمریکا با وجود داشتن بزرگترین اقتصاد جهان، تنها در رتبه سی و هشتم قرار گرفته است. این کشور در شاخص هایی مانند : نابرابری اجتماعی، کیفیت محیط زیست و فرصت های برابر برای اقلیت ها عملکرد ضعیفتری نسبت به بسیاری از کشورهای توسعهیافته داشته است. همچنین آمریکا از نظر امید به زندگی در رتبه 46 جهان قرار گرفته که پایین ترین جایگاه در میان اقتصادهای بزرگ و ثروتمند محسوب می شود. گزارش شورای آتلانتیک تأکید می کند که آمریکا همچنان در حوزه هایی مانند : نوآوری، بازار سرمایه و تولید اقتصادی قدرت بزرگی به شمار می رود، اما این برتری اقتصادی بطور یکسان به بهبود سلامت عمومی و تحرک اجتماعی برای همه شهروندان منجر نشده است. نتایج شاخص رفاه 2026 نشان می دهد مفهوم رفاه در جهان امروز فراتر از رشد اقتصادی و تولید ثروت تعریف می شود. کشورهایی که توانسته اند میان اقتصاد قدرتمند، خدمات عمومی کارآمد، عدالت اجتماعی و سرمایه گذاری بلندمدت روی کیفیت زندگی شهروندان تعادل ایجاد کنند، اکنون در صدر فهرست مرفه ترین کشورهای جهان قرار دارند.