صربستان با نام رسمی جمهوری صربستان، یک کشور محاط در خشکی در مرکز جنوب خاوری اروپا است که بخش جنوبی جلگهٔ پانونی و جنوب شبه جزیره بالکان را دربرگرفته است. کشور صربستان با مجارستان در شمال، رومانی و بلغارستان در شرق، جمهوری مقدونیه و مونته نگرو در جنوب، کرواسی و بوسنی و هرزگوین در غرب هم مرز است. بلگراد پایتخت این کشور است. برای قرن ها، در مرزهای فرهنگی میان شرق و غرب، یک پادشاهی قدرتمند صرب در قرون وسطی؛ بعدها با نام امپراتوری، بیشتر بالکان را در تصرف داشت. حکومت نوین صربستان در سال ۱۸۱۷ در پی قیام دوم صرب ها به وجود آمد. مرزهای امروزی کشور، پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفت. در آن زمان صربستان یک واحد فدرال درون جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی شد. صربستان در سال ۲۰۰۶ پس از آن که مونته نگرو از اتحاد صربستان و مونته نگرو جدا شد، دوباره پس از فروپاشی یوگسلاوی در سال ۱۹۹۰ به وضعیت حکومت منفرد درآمد. در سال ۲۰۰۸، استان خودمختار کوزوو، به صورت یک طرفه از صربستان اعلان استقلال کرد. حکومت صربستان استقلال کوزوو را غیرقانونی دانسته و آن را به رسمیت نمی شناسد. کشورهای دنیا نیز واکنش های متفاوتی نسبت به این رویداد داشته اند. بیشتر جمعیت صربستان را صرب ها به خود اختصاص داده اند. مهم ترین اقلیت ها شامل آلبانیایی ها؛ که عمدتاً در کوزوو به سر می برند، مجارها، بوسنیایی ها، کولی ها، کروات ها، چک ها و اسلواک ها، مونتهنگرویی ها، مقدونیه ای ها، بلغارها، رومانیایی ها و . . . می باشند. دو استان وویوودینا و کوزوو از لحاظ تبار و مذهب متفاوت هستند. جمهوری صربستان یکی از زیباترین مناطق شبه جزیره بالکان است و قطعا سفر به صربستان هر سلیقه ای را برای گشت و گذار و تفریح راضی نگه می دارد. اگر طرفدار شلوغی در شهرهای بزرگ هستید، در این کشور تجربه های خوبی به دست خواهید آورد؛ البته دهکده های آرام و فضاهای بیرون شهر هم برای دوستداران استراحت و آرامش، فراوان است. حتی افرادی که اهل سفر هستند درباره کوهستان های منحصر به فرد، مناطق بکر و تاریخی صربستان کمتر شنیدهاند. در این مقاله نیلگون گشت همراه باشید تا شما را با مناطق دیدنی، شهرهای زیبای صربستان و تاریخ کهن آن آشنا کنیم.
صربستان در اروپا، در شبه جزیره بالکان و در جلگه پانونین قرار دارد. جایی که پیوندگر میان مرکز، جنوب و خاور اروپاست. رودخانه دانوب ۲۸۵۰ کیلومتر در یک سوم شمال کشور جاری است. طول ۵۸۸ کیلومتری این رودخانه در کشور، مرز با کرواسی و بخشی از مرز با رومانی را تشکیل داده است. از دیگر رودخانه های صربستان می توان «ساوا»، « تیمیش »، « درینا » و « بگج » را نام برد. بیش ار یک چهارم سرزمین صربستان ۲۷٪ پوشیده از جنگل است. شرایط طبیعی و به ویژه ناهمواری ها و شرایط توپوگرافیک صربستان به گونه ای است که برخلاف دیگر جمهوری های پیشین یوگسلاوی که غلبهٔ مناطق کوهستانی در آن ها چشمگیر است، بهره مند از دشت های واسطه ای کوچک و بزرگ است که به همراه اقلیمی نسبتاً مساعد و متنوع و وجود منابع آب تقریباً کافی به بزرگ ترین مرکز تولیدات فراورده های کشاورزی یوگسلاوی تبدیل شده بود. عبور رودخانه دانوب و شاخه های آن نیاز آب کشاورزی ۹۴٪ از زمین های زیر کشت صربستان و وویوودینا را بر طرف می کند.
صربستان به همراه مقدونیه، مونته نگرو و بوسنی و هرزگوین از سال ۱۳۸۹ میلادی زیر سلطهٔ امپراتوری عثمانی رفت و پس از ۴ سده در سال ۱۹۱۲ به دنبال جنگ کوزوو به آزادی دست یافت و بعد از آن به عنوان یکی از جمهوری های سه گانه، همراه با کرواسی و اسلوونی، پادشاهی یوگسلاوی را تشکیل داد که این حکومت نیز تا سال ۱۹۴۵ و به قدرت رسیدن تیتو ادامه داشت. مهاجرت صرب ها به سوی مناطق غربی تر به دنبال ورود ترک های عثمانی صورت گرفت و اصولاً اولین هسته های تداخل و تلفیق در جهت یوگسلاوی کنونی از همین زمان آغاز شد.
صربستان به ۲۹ ناحیه علاوه بر شهر بلگراد بخش شده است. ناحیه ها و شهر بلگراد نیز به چندین شهر تقسیم شده اند. صربستان دو استان خودمختار دارد : کوزوو و متوهیا در جنوب ۵ ناحیه و ۳۰ شهر ووُیوودینا در شمال ۷ ناحیه و ۴۶ شهر. کوزوو اعلان استقلال کرده است، اما کماکان زیر نظر نمایندگان موقت سازمان ملل اداره می شود. کوزوو در ۱۷ فوریه ۲۰۰۸ با وجود مخالفت بلگراد اعلان استقلال کرد. آن بخش از صربستان که نه در کوزوو قرار دارد و نه در وویوودینا، صربستان مرکزی نام دارد. صربستان مرکزی بر خلاف دو استان خودمختار، به عنوان یک تقسیم کشوری بهشمار نمی آید و حکومت محلی جداگانه ای ندارد. آنچنان که می توان صربستان مرکزی را یک « صربستان سره و کامل » دانست.
برای قرن ها دین های ارتودوکس و کاتولیک و پس از آن اسلام در این کشور نفوذ داشته اند. صربستان از لحاظ مذهبی یکی از ناهمگون ترین کشورهای قاره است. استان کوزوو با ۹۰ درصد مسلمان، استان وُیوودینا با ۲۵ درصد کاتولیک یا پروتستان و صربستان مرکزی و بلگراد با بیش از ۹۰ درصد مسیحی ارتودوکس نشان دهنده این گوناگونی است.
♦ پایتخت صربستان، بلگراد Beograd
این شهر که در حد فاصل رودخانه های دانوب و رود ساوا قرار گرفته بیش از ۱٫۱۵۰٫۰۰۰ نفر سکنه دارد که با احتساب محدوده حومه شهر جمعیت آن به بیش از دو میلیون می رسد. از این رو بلگراد یکی از بزرگترین شهرهای جنوب غرب اروپا محسوب می شود. شهر بلگراد حدود ۳٫۶ درصد از مساحت خاک صربستان را شامل می شود و ۱۵ درصد از جمعیت این کشور در بلگراد ساکن هستند. مساحت شهر بلگراد ۳۶۰ کیلومتر مربع بوده و در صورتی که محدوده آن را نیز به حساب آوریم، مساحت آن ۳۲۲۳ کیلومتر مربع می باشد. بلگراد در تقاطع رود دانوب و رودخانه های ساوا قرار دارد و بناهای آن تلفیقی از گذشته و مدرنتیه است. برخی از آثار و ساختمان های موجود در آن قدمتی بسیار زیاد، از قرن ۱۹ میلادی، دارند. هرچه بخواهید در «بلگراد» هست. قلعههای کیلمگدان؛ در پارکی به همین نام قرار دارند. در این پارک، موزه ای نظامی نیز وجود دارد که بقایای بمب آمریکایی «استیلث» را نگه می دارد و برای کسانی که به دنبال تاریخ و سرگذشت این منطقه هستند، جالب خواهد بود. علاوه بر قلعه ها، کلیساهای ارتودوکس نیز با نماهای رنگی و میدان های عجیب و جالب توجه گردشگران را به خود جلب می کنند. اما اگر به دنبال غافل گیری بیشتر هستید باید حتما سری به جزیره کولی ها یا جزیرهی «سینگانلیا» بزنید. این جزیره در جنوب «بلگراد» است و سواحل آن در امتداد رودخانه ساوا قرار دارند، آنجا به راحتی می توانید از شناکردن لذت ببرید، ورزش های آبی مثل اسکی روی آب را تجربه کنید و اگر علاقه مند به گیاهان و حیات وحش هستید، با بازدید از پارک های وسیع طبیعی سرگرم خواهید شد.
بلگراد، پایتخت صربستان
♦ پارک ملی درداپ Derdap National Park
پارک ملی درداپ دارای چهار دره تنگ و به طول ۱۱۵ کیلومتر می باشد. دره درداپ نیز در این محل از ترکیب این چهار دره تشکیل شده است. یکی از این چهار دره به نام گوسپودین ویت Gospodin Vit دارای یکی از عمیق ترین رودهای جهان است. با توجه به اینکه این دره ها ورودی جنوبی کوه های کارپات Carpathian هستند، از آن ها با عنوان « دروازه آهن » نیز یاد می شوند. پارک درداپ در رود دانوب Danube در نزدیکی قلعه گلوباک Golubac واقع شده است و میزبان گیاهان و حیوانات فراوانی است که با زیبایی های خاص خود یکی از معروف ترین مکان های دیدنی صربستان محسوب می شود.
پارک ملی درداپ در کشور صربستان
♦ پریزرن Prizren
پریزن شاید زمانی در قرون وسطی پایتخت صربستان بوده باشد، اما هم اکنون بخشی از جمهوری کوزوو محسوب می شود که در سال ۲۰۰۸ استقلال خود را از صربستان اعلام کرد. اگر چه صربستان آن را به عنوان ایالتی که به صورت غیر قانونی جدا شده است می شناسد و استقلال آن را قبول نکرده است. در حال خاضر نیز صرب ها در آن اقلیت جامعه را تشکیل می دهند. مهم ترین و معروف ترین جاذبه گردشگری که در پریزن وجود دارد، قلعه پریزن است که قدمت آن به دوره عثمانی باز میگردد. با توجه به اینکه پریزن شهری کوچک بوده و همه چیز در این شهر به هم نزدیک است، برای پیاده روی و گشت و گذار در شهر و لذت بردن از مناظر زیبا بسیار مناسب است. در مرکز پریزن نیز کلیساهای زیادی دیده می شود که از جمله آن ها می توان به کلیسای مشهور بانو لیوویس Our Lady of Ljovis اشاره کرد که بیانگر معماری صرب ها در عصر قرون وسطی است. می توان گفت که پریزن یکی از مهمترین جاهای دیدنی صربستان است که بهتر است در سفر به این کشور آن را از دست نداد.
پریزن یکی از مهمترین جاهای دیدنی صربستان استپ
♦ پارک ملی کوپا اونیک Kopaonik National Park
کوپا اونیک بلندترین کوه کشور صربستان بوده و از سال ۱۹۸۱ نیز به عنوان پارک ملی معرفی شده است. این پارک با مناظر زیبا و ناهموار میزبان پیست اسکی اصلی صربستان بوده و با ۲۵ بالابر در هر ساعت گنجایش ۳۲ هزار نفر را دارد. بارش برف در این مکان از ماه نوامبر تا ماه می ادامه داشته و برای اسکی کاملاً مناسب است. این منطقه با توجه به وجود پوشش گیاهی مناسب، در تابستان نیز برای کوه نوردی و پیاده روی کاملاً مناسب است. در کوه های پارک ملی کوپا اونیک گاهی اوقات طلا، نقره، آهن و روی نیز یافت می شود.
کوپا اونیک بلندترین کوه کشور صربستان است
♦ شهر شیطان Devil’s Town
فرسایش صخره ها در طول زمان در یکی از شهرهای صربستان باعث بوجود آمدن صخره هایی با شکل های عجیب و غرب شده است و به دلیل همین شکل های عجیب و غریب نیز به این شهر نام شهر شیطان نهاده اند. افسانه های محلی در رابطه با بوجود آمدن این صخره های عجیب این چنین می گویند که این صخره ها درواقع افرادی بوده اند که در یک میهمانی شرکت کرده بودند، اما شیطان آن ها را تبدیل به این صخره ها کرده است. شهر شیطان که در جنوب صربستان واقع شده است، بیش از ۲۰۰ صخره در خود دارد که در سراسر دو دره زیبا بر روی کوه رادان Radan پراکنده شده اند. ستون های این صخره ها دائماً در حال تغییر بوده و گاهی اوقات فرو ریخته و شکل جدید به خود می گیرند.
شهر شیطان در جنوب صربستان واقع شده است
♦ نیس Nis؛ سومین شهر بزرگ صربستان
شهر دانشگاهی و پر هیاهوی نیس سومین شهر بزرگ صربستان بوده و بین بلگراد Belgrade و صوفیه Sofia و اسکوپیه Skopje قرار گرفته است. نیس یکی از قدیمی ترین شهرهای اروپایی به شمار رفته و قدمت آن به 279 سال پیش از میلاد باز میگردد. کنستانتین کبیر، موسس قسطنطنیه نیز در این شهر به دنیا آمده است و بنای یادبود وی نیز هم اکنون در مرکز شهر مشاهده می شود. علاوه بر مجسمه کنستانتین، در مرکز شهر قلعه ای نیز وجود دارد که در قرن هجدهم و توسط ترک ها ساخته شده بود. بنایی ترسناک و منحصر به فرد به نام برج جمجمه در این شهر وجود دارد که از جمجمه صرب هایی که توسط عثمانی ها کشته شده اند، ساخته شده است و یکی از منحصر به فردترین جاهای دیدنی صربستان محسوب می شود. در جنوب شرقی شهر نیس نیز چشمه آب گرم درمانی به نام نیسکا بانجا Niška Banja وجود دارد که در میان مردم محبوبیت بسیاری داشته و به درمان بیماری روماتیسم کمک می کند.
سومین شهر بزرگ صربستان، نیس بوده است