بسیاری از سریالهای خاطرهانگیز ایرانی، در بستر مکانهای تاریخی، طبیعی و فرهنگی فیلمبرداری شدهاند که امروز به یکی از جذابترین مقاصد گردشگری کشور تبدیل شدهاند. از عمارتهای قاجاری تهران و کاشان گرفته تا روستاهای پلکانی کردستان و جنگلهای سرسبز مازندران، هر لوکیشن قصهای برای گفتن دارد و خاطرات شیرین روزهای پای تلویزیون را برای ما زنده میکند. لوکیشن معروف سریالهای ایرانی و با داستانهای پشت صحنه، تاریخچه هر مکان، و البته آدرس دقیق آنها آشنا خواهیم شد. از خانهی نقی معمولی در شیرگاه مازندران تا کوشک وثوقالدوله در تهران، از روستای پالنگان در کردستان تا عمارت اربابی در تالش گیلان، هر کدام از این لوکیشنها دریچهای تازه به دنیای هنر، تاریخ و معماری ایران میگشایند.
در این مطلب از بلاگ های نیلگون پارس گشت لوکشینهای سریالهای معروف ایرانی معروفی میکنیم؛ آثاری که بعد از دیدنشان احتمالاً بیشتر از قبل دلتان میخواهد مقصدهای جدیدی را از نزدیک ببینید.
سریال پرمخاطب «شهرزاد» به کارگردانی حسن فتحی، از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۷ در نمایش خانگی عرضه شد و تأثیری شگرف بر فضای سریالسازی ایران گذاشت. معروفترین لوکیشن این سریال، کوشک وثوقالدوله یا باغ سلیمانیه است که نقش خانه بزرگآقا را در سریال ایفا میکرد. این باغ ۲۵ هکتاری با قدمتی حدود ۱۵۰ سال، مربوط به دوران قاجار است و در منطقه ۱۴ تهران، خیابان نبرد شمالی، کوچه طاهری قرار دارد. لوکیشن معروف دیگر این سریال، خانه مؤتمنالاطبا در محله عودلاجان تهران است که نقش خانه جمشید (قباد) را داشت. این خانه که قدمتی ۱۳۰ ساله دارد و به نخستین خانه سهطبقه پایتخت معروف است، متعلق به مؤتمنالاطباء، پزشک حاذق دربار ناصرالدین شاه بوده. معماری باشکوه این خانهها و فضای تاریخی محله عودلاجان، یکی از دلایل اصلی انتخاب این لوکیشنها برای سریال شهرزاد بود.
نکته ویژه: در خانه مؤتمنالاطبا، بازدیدکنندگان میتوانند با پوشیدن لباسهای قجری و لباس بازیگران سریال شهرزاد عکس یادگاری بگیرند.
آدرس: تهران، منطقه ۱۴، خیابان نبرد شمالی، کوچه طاهری، جنب کلانتری ۱۲۱ سلیمانیه. (مشاهده روی نقشه)
سریال پایتخت بدون شک یکی از محبوبترین سریالهای طنز ایران است که از همان فصل اول، دل میلیونها بیننده را با خود برد. خانه نقی معمولی، قلب تپنده این سریال، در شهر شیرگاه از توابع شهرستان سوادکوه شمالی، درست در کنار جاده سوادکوه به تهران قرار دارد. این خانه قدیمی و سنتی با معماری بومی مازندران، آنقدر برای مردم آشنا شده که بسیاری از گردشگران برای دیدن آن راهی این منطقه میشوند. در فصلهای مختلف، فیلمبرداری عمدتاً در شهر زیرآب و مناطق اطراف آن انجام شده است. این منطقه سرسبز که در نزدیکی پل سفید و شیرگاه قرار دارد، در تمام فصلهای سال هوایی دلانگیز دارد. جالب اینجاست که فصل هفتم سریال نیز بار دیگر با لوکیشن آشنای خود در شیرگاه تصویربرداری شد و نشان داد که این خانه همچنان محبوبترین لوکیشن سریالهای ایرانی است.
نکته ویژه: برای بازدید از این لوکیشن، میتوانید از جاده سوادکوه به تهران حرکت کنید و در مسیر، از طبیعت بکر مازندران نیز لذت ببرید.
آدرس: شهر شیرگاه، شهرستان سوادکوه شمالی، استان مازندران. این خانه قدیمی در کنار جاده سوادکوه به تهران واقع شده است.(مشاهده روی نقشه)
سریال تاریخی «جیران» ساخته حسن فتحی، سریالی تاریخی و مربوط به دوره ناصرالدین شاه است. اصلیترین لوکیشن این سریال، مجموعه کاخ گلستان در میدان ارگ تهران است که حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از فضای آن برای فیلمبرداری سریال مورد استفاده قرار گرفته است. کاخ گلستان، یکی از میراثهای جهانی یونسکو، با معماری قاجاری خود، فضای تاریخی سریال را به خوبی به تصویر کشیده است. عمارت بادگیر و شمسالعماره از جمله بخشهایی هستند که در این سریال به تصویر کشیده شدهاند. علاوه بر کاخ گلستان، این سریال در شهرک غزالی، باغ گیاهشناسی تهران، بازار سعدالسلطنه قزوین و برخی مناطق دیگر نیز فیلمبرداری شده است.
نکته ویژه: فیلمبرداری سریال جیران در مرداد ماه سال ۱۴۰۰ در شهرهای خوانسار و گلپایگان به پایان رسید.
آدرس: تهران، خیابان ۱۵ خرداد، میدان ارگ (ضلع شمالی میدان ارگ)(مشاهده روی نقشه)
سریال طنز «نونخ» که در نوروز ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ پخش شد، تأثیر فوقالعادهای بر گردشگری استان کردستان گذاشت. بیشتر تصویربرداری این سریال در روستاهای پالنگان، هجیج، ترقبان، کندوله و پرنیان انجام شده است. روستای پالنگان با معماری پلکانی و چشماندازهای بکر، یکی از معروفترین لوکیشنهای این سریال است. این روستا از توابع شهرستان کامیاران در استان کردستان است و در ۴۷ کیلومتری شمالغرب این شهر و در دره تنگیور قرار دارد. روستای هجیج نیز از توابع بخش نوسود در ۳۴ کیلومتری شهرستان پاوه قرار دارد. خانههای سنگی و پلکانی، کوههای بلند و درههای عمیق اطراف این روستا با مناظر حیرتآوری توجه هر بینندهای را به خود جلب میکند. امروزه این روستاها به یکی از مقاصد اصلی گردشگرانی تبدیل شدهاند که پس از تماشای سریال، به دنبال تجربهی فضای آن در دنیای واقعی هستند.
نکته ویژه: بیش از نیمی از بازیگران این سریال از بازیگران بومی منطقه کردستان و کرمانشاه انتخاب شدهاند که به باورپذیری بیشتر فضای سریال کمک کرده است
آدرس: استان کردستان، ۴۷ کیلومتری شمال غرب شهرستان کامیاران، دره تنگیور، روستای پالنگان.(مشاهده روی نقشه)
سریال خاطرهانگیز «پس از باران» که در سال ۱۳۷۹ پخش شد، در منطقهای زیبا و سرسبز در استان گیلان و شهرستان تالش فیلمبرداری شده است. عمارت ارباب عزتسالاری که در سریال دیده میشود، در واقع عمارتی زیبا و تاریخی در منطقه کوهپایهای روستای جوکندان است. این ساختمان با قدمتی بیش از ۷۰ سال، توسط «خان جانبیگ میر مسعودی»، از نوادگان شیخ صفیالدین اردبیلی ساخته شده است. معماری بومی و تاریخی این عمارت، آن را به نمادی از روابط ارباب و رعیتی در دوران پهلوی دوم تبدیل کرده است. خوشبختانه این عمارت طی سالیان گذشته با هزینه شخصی مالک، با همان شکل سنتی مرمت و بهسازی شده و همچنان پابرجاست.
نکته ویژه: این عمارت در منطقه کوهپایهای جوکندان در غرب گیلان قرار دارد و برای بازدید، باید به شهرستان تالش سفر کنید.
آدرس: استان گیلان، شهرستان تالش، منطقه کوهپایهای جوکندان. فیلمبرداری در بخشهایی از جوکندان و روستای تُرک محله انجام شده است.(مشاهده روی نقشه)
سریال تاریخی «بانوی عمارت» به کارگردانی عزیزالله حمیدنژاد، داستانی ملودرام و عاشقانه را در مقطعی از تاریخ قاجار روایت میکند. یکی از مهمترین لوکیشنهای این سریال، خانه طباطباییها در محله قدیم کاشان است. این خانه که در محله سلطان امیر احمد در بافت قدیم کاشان واقع شده، از شاهکارهای هنر معماری قدیم بهشمار میرود. خانه طباطباییها با تزئینات گچبری، آینهکاری و حیاط مرکزی زیبا، یکی از دیدنیترین جاذبههای تاریخی کاشان است. پس از فیلمبرداری در کاشان، عوامل سریال برای ادامه کار به تهران و قزوین نیز رفتند.
نکته ویژه: خانه طباطباییها یکی از چندین خانه تاریخی کاشان است که در کنار خانههای بروجردیها و عباسیان، مثلث طلایی گردشگری تاریخی این شهر را تشکیل میدهند.
آدرس: کاشان، میدان کمال الملک، خیابان فاضل نراقی. (این خانه در محله سلطان امیر احمد و خیابان علوی قرار دارد).(مشاهده روی نقشه)
سریال عظیم «یوسف پیامبر (ع)» به کارگردانی زندهیاد فرجالله سلحشور، یکی از بزرگترین پروژههای تاریخی تلویزیون ایران بود. لوکیشن اصلی این سریال، شهرک سینمایی دفاع مقدس در کیلومتر ۲۵ اتوبان تهران-قم است که وسعتی حدود ۵۵۰ هکتار دارد و یکی از بزرگترین شهرکهای سینمایی ایران به شمار میرود. در این شهرک، دکورهای عظیم مصر و رود نیل به طور کامل برای فیلمبرداری ساخته شد. قصر فرعون، قصر زلیخا، بازار بردهفروشان، سیلوهای داخلی و خارجی و تعدادی خیابان و کوچه از لوکیشنهای عظیمی است که در این سریال طراحی و احداث شده بود. بخشهای مربوط به سرزمین کنعان نیز عمدتاً در همین شهرک فیلمبرداری شده است.
نکته ویژه: امروزه بازدید از لوکیشن سریال یوسف پیامبر در این شهرک، حالوهوایی دلانگیز برای علاقهمندان به تاریخ و سینما دارد.
آدرس: کیلومتر ۲۵ اتوبان تهران-قم (نزدیک شهر ری).(مشاهده روی نقشه)
سریال محبوب «بامداد خمار» که در نمایش خانگی پرمخاطب شد، لوکیشنهای خود را عمدتاً در بافت تاریخی قزوین فیلمبرداری کرده است. حسینیه امینیها (خانه محبوبه)، مسجد جامع عتیق قزوین، بازار قدیمی قزوین و کوچههای تاریخی این شهر، به لوکیشنهای تهران قدیم در این سریال تبدیل شدهاند. حسینیه امینیها با معماری زیبا و تزئینات چشمگیر، یکی از جاذبههای اصلی گردشگری قزوین است که پس از پخش سریال، توجه بیشتری به خود جلب کرد. مسجد جامع عتیق قزوین نیز با قدمتی بیش از هزار سال، یکی از قدیمیترین مساجد ایران است. بازار قدیمی قزوین با سراها و تیمچههای تاریخی خود، فضای مناسبی برای بازآفرینی تهران قدیم فراهم کرده بود.
آدرس: قزوین، خیابان مولوی.(مشاهده روی نقشه)
سریال تاریخی-مذهبی «مختارنامه» به کارگردانی داوود میرباقری، یکی از بزرگترین پروژههای تلویزیونی ایران است که با بودجهای عظیم و وسعتی باورنکردنی، شهرهای کهن کوفه، مکه و مدائن را در دل ایران بازآفرینی کرد. لوکیشن اصلی این سریال، احمدآباد مستوفی در جنوب غربی تهران بود که بیش از ۲۴ هکتار زمین به ساخت دکورهای عظیم شهرهای باستانی اختصاص یافت . علاوه بر آن، بخش عظیمی از صحنههای نبرد و سکانسهای مهم مانند نهر علقمه و خیمهگاه در روستای طرود در استان سمنان فیلمبرداری شد که امروزه به یکی از مقاصد گردشگری کویری تبدیل شده است . این سریال در مجموع در بیش از ۲۰۰ لوکیشن از جمله آبادان، شوشتر، شهریار، ورامین، قزوین و شهرک سینمایی دفاع مقدس فیلمبرداری شده که نشاندهنده وسعت و عظمت بینظیر این پروژه تاریخی است.
آدرس : جنوب غربی تهران، انتهای بزرگراه همت (غرب)، اتوبان آزادگان، منطقه احمدآباد مستوفی آدرس دقیق: جنوب غربی تهران، انتهای بزرگراه همت (غرب)، اتوبان آزادگان، منطقه احمدآباد مستوفی. (مشاهده روی نقشه)
آدرس های دیگر: استان سمنان، شهرستان شاهرود، ۱۲۰ کیلومتری جنوب شاهرود، روستای طرود و کیلومتر ۲۵ اتوبان تهران-قم، ۵ کیلومتری فرودگاه بینالمللی امام خمینی (ره) (مشاهده روی نقشه)
سریال «شکارگاه» یکی از سریالهای محبوبی است که لوکیشن آن در کوشک امیرسلیمانی، واقع در جنوب شرق تهران، قرار دارد. این مکان تاریخی به «امیر سلیمان»، فرزند عضدالملک و قائممقام احمدشاه قاجار نسبت داده میشود. این بنا با معماری منحصربهفرد خود، یکی از لوکیشنهای دیدنی سریالهای ایرانی است که همچنان پابرجاست. فضای بکر و تاریخی این کوشک، آن را به یکی از جذابترین مقاصد برای علاقهمندان به تاریخ و معماری قاجار تبدیل کرده است.
آدرس: تهران، بزرگراه آزادگان، جنوب شرقی پارک آبی آزادگان، محدوده فعلی پارک پامچال.(مشاهده روی نقشه)
سریال خاطرهانگیز «پدرسالار» که در اوایل دهه ۷۰ پخش شد و با بازی محمدعلی کشاورز و حمیده خیرآبادی ماندگار شد، در خانه مهرانگیز در محله امامزاده یحیی و عودلاجان تهران فیلمبرداری شده است. اواخر دهه ۶۰ بود که اکبر خواجویی، خالق سریال پدرسالار، پس از پرسهزنی در منطقه ۱۲ و جستوجوی یک لوکیشن خوب، چشمش به این خانه زیبا و منحصربهفرد افتاد و موفق شد آن را برای تولید سریالش از سال ۶۹ تا ۷۱ در اختیار بگیرد. این خانه ۱۰۰ ساله که در دوره قاجار ساخته شده، متعلق به یکی از نوادگان قاجاری به نام مهرانگیز کامبیز است. امروزه این خانه به خانه فرهنگ محله امامزاده یحیی تبدیل شده و همچنان پابرجاست. هنوز وقتی اهالی محله از کنارش رد میشوند، میتوانند صدای اسدالله خان و بچههایش را از رج به رج دیوارهای قدیمیاش بشنوند.
نکته ویژه: این خانه در گذر میرزامحمود، کوچه هداوند واقع شده و با مترو پانزده خرداد و بهارستان قابل دسترسی است.
آدرس: تهران، خیابان امیرکبیر، کوچه میرزا محمود وزیر، کوچه هداوند، پلاک ۷. (مشاهده روی نقشه)
آدرس دیگر: محله عودلاجان، گذر امامزاده یحیی (سه راه امینحضور).(مشاهده روی نقشه)
سریال «خاتون» ساخته تینا پاکروان، یکی از پرمخاطبترین آثار نمایش خانگی است که داستان آن در دوران اشغال ایران توسط متفقین در جنگ جهانی دوم روایت میشود . انتخاب لوکیشنهای این سریال، نقش مهمی در باورپذیری فضای تاریخی آن داشته است. طبق اعلام تینا پاکروان، سریال «خاتون» قرار بوده تماماً در شهر رشت فیلمبرداری شود. این شهر به دلیل معماری قدیمی و فضای بافت تاریخی خود، انتخاب مناسبی برای بازآفرینی ایران دهه ۲۰ خورشیدی بوده است. در سریال، رشت به عنوان یکی از شهرهای شمالی که مورد هجوم نیروهای شوروی قرار میگیرد، به تصویر کشیده شده است، همچنین بخش کوچکی از سریال نیز بهصورت پراکنده در شهرک غزالی فیلمبرداری شده است . شهرک غزالی یکی از شهرکهای سینمایی تهران است که برای ساخت دکورهای شهری و تاریخی مورد استفاده قرار میگیرد.
آدرس: استان گیلان، شهرستان رشت و حومه
آدرس دیگر : تهران، اتوبان تهران-کرج
همانطور که دیدید، سریالهای محبوب ایرانی در سراسر کشور، از جنگلهای سرسبز شمال تا کویرهای مرکزی و بافتهای تاریخی شهرهای کهن، فیلمبرداری شدهاند. هر کدام از این لوکیشنها داستانی پنهان در پشت صحنه دارند که شنیدن آنها، لذت بازدید را دوچندان میکند. بازدید از این لوکیشنها، نه تنها فرصتی برای دیدن مکانهای دیدنی است، بلکه راهی برای زنده کردن خاطرات شیرین روزهایی است که پای تلویزیون نشسته و پای صحبتهای شخصیتهای محبوبمان مینشستیم. اگر به دنبال یک سفر موضوعی و خاطرهانگیز هستید، حتماً سری به یکی از این لوکیشنها بزنید و خاطرات خود را با فضای واقعی سریالهای محبوبتان تازه کنید.