راهنمای کامل وسایل ممنوعه در هواپیما و فرودگاه

راهنمای کامل وسایل ممنوعه در هواپیما و فرودگاه

تصور کنید چمدانتان را بسته‌اید، بلیت هواپیما را خریده‌اید و با خیال راحت به فرودگاه رسیده‌اید؛ اما هنگام بازرسی امنیتی، یکی از وسایلتان توقیف می‌شود یا در بدو ورود به کشور مقصد متوجه می‌شوید حمل یک دارو، ماده غذایی یا کالای خاص ممنوع است. حتی ممکن است وسیله‌ای که در پرواز رفت هیچ مشکلی ایجاد نکرده، هنگام بازگشت یا ورود به کشوری دیگر برایتان دردسرساز شود! واقعیت این است که مجاز بودن یک وسیله در سفر هوایی فقط به خود آن وسیله بستگی ندارد؛ محل قرارگیری آن در چمدان، مقررات ایرلاین، قوانین امنیتی فرودگاه و مقررات کشور مقصد هم اهمیت دارند. در این راهنما از نیلگون پارس گشت، با ۷ گروه از وسایلی آشنا می‌شوید که ممکن است هنگام سفر هوایی برایتان مشکل ایجاد کنند. همچنین یاد می‌گیرید پیش از حرکت چه چیزهایی را بررسی کنید تا احتمال توقیف وسایل، تأخیر در بازرسی یا مشکلات گمرکی را کاهش دهید.

 

• داروها | هر دارویی برای هر مقصدی مجاز نیست

یکی از مواردی که مسافران هنگام بستن چمدان کمتر به آن توجه می‌کنند، قوانین حمل دارو است. ممکن است دارویی برای مصرف شخصی شما کاملاً عادی باشد، اما ورود آن به کشور دیگری تابع محدودیت یا مجوز خاصی باشد. این موضوع به‌خصوص درباره داروهای مخدر، مسکن‌های قوی، داروهای آرام‌بخش، داروهای خواب‌آور و بعضی داروهای حاوی مواد تحت کنترل اهمیت بیشتری دارد.

 

برای حمل دارو در سفر چه نکاتی را رعایت کنیم؟

1. داروهای ضروری را تا حد امکان در بسته‌بندی اصلی و دارای برچسب نگه دارید.

2. نسخه پزشک یا گواهی پزشکی مرتبط را همراه داشته باشید؛ برای بعضی داروها، مدارک باید اطلاعات مشخصی داشته باشند یا به ترجمه نیاز پیدا کنند.

3. اگر داروی مایع، آمپول، سرنگ یا وسیله پزشکی همراه دارید، مقررات فرودگاه و ایرلاین را بررسی کنید.

4. پیش از سفر خارجی، قانونی بودن دارو و شرایط ورود آن به کشور مقصد و کشورهای محل توقف را بررسی کنید.

5. مقدار دارو را متناسب با نیاز شخصی و مدت سفر در نظر بگیرید و فرض نکنید هر مقدار دارو مجاز است. برای نمونه، اداره امنیت حمل‌ونقل آمریکا (TSA) اعلام کرده است که داروهای ضروری مایع می‌توانند تحت شرایطی از محدودیت معمول ۱۰۰ میلی‌لیتر مستثنا شوند و جداگانه بازرسی شوند. اما این قاعده به معنای مجاز بودن همه داروها در تمام کشورها نیست.

نکته مهم: نسخه پزشک به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که حمل یک دارو در مقصد مجاز باشد. مقررات داروهای تحت کنترل را حتماً از منابع رسمی کشور مقصد بررسی کنید.


 

• مواد غذایی | سوغاتی‌های خوراکی همیشه قابل حمل نیستند

بسیاری از مسافران دوست دارند خوراکی‌های محلی، شیرینی، خشکبار یا غذاهای خانگی را برای دوستان و خانواده ببرند. بااین‌حال، قوانین حمل مواد غذایی با مقررات ورود آن‌ها به کشور مقصد یکسان نیست. ممکن است ماده غذایی از بازرسی امنیتی فرودگاه عبور کند، اما ورود آن به کشور مقصد به دلیل مقررات گمرکی، بهداشتی یا قرنطینه کشاورزی ممنوع باشد.

 

کدام مواد غذایی بیشتر نیاز به بررسی دارند؟

♦ گوشت و فرآورده‌های گوشتی: مانند سوسیس، کالباس و بعضی غذاهای آماده حاوی گوشت.

♦ لبنیات: مانند پنیر، شیر و برخی محصولات لبنی.

♦ میوه و سبزی تازه: ممکن است به دلیل خطر انتقال آفت‌های گیاهی محدود یا ممنوع باشند.

♦ عسل، دانه‌ها و محصولات گیاهی: بسته به کشور مبدأ، مقصد و نوع محصول ممکن است مشمول مقررات ویژه شوند.

♦ غذاهای مایع یا نیمه‌مایع: مانند بعضی سس‌ها، سوپ‌ها و محصولات مشابه که ممکن است در بازرسی بار دستی تابع محدودیت مایعات باشند. برای مثال، بریتانیا برای ورود گوشت، لبنیات و محصولات گیاهی از کشورهای مختلف مقررات مشخصی دارد. همچنین اتحادیه اروپا برای ورود برخی محصولات حیوانی از کشورهای خارج از اتحادیه محدودیت‌هایی اعمال می‌کند. بنابراین نمی‌توان یک قانون ثابت را به تمام مقصدها تعمیم داد.

 

قبل از بردن خوراکی به سفر چه کنیم؟

1. قوانین گمرک و قرنطینه کشور مقصد را بررسی کنید.

2. مشخص کنید محدودیت مربوط به بار دستی، بار تحویلی یا ورود به کشور است.

3. اگر حمل محصول مجاز است، شرایط بسته‌بندی، مقدار و لزوم اظهار آن را بررسی کنید.

4. اگر درباره مجاز بودن خوراکی مطمئن نیستید، پیش از سفر از مرجع رسمی گمرک مقصد سؤال کنید.

5. یادتان باشد: خرید یک محصول از فروشگاه فرودگاه یا بسته‌بندی بودن آن لزوماً به معنای مجاز بودن ورودش به کشور مقصد نیست.


 

• پاوربانک و باتری | وسیله‌ای کوچک با قوانین مهم ایمنی

 

پاور بانک و باتری

 

پاوربانک، لپ‌تاپ، دوربین، باتری یدکی و بعضی وسایل الکترونیکی به دلیل داشتن باتری لیتیومی مشمول مقررات ایمنی حمل‌ونقل هوایی هستند. اگر پاوربانک را داخل چمدان تحویلی بگذارید، ممکن است هنگام پذیرش بار یا بازرسی با مشکل مواجه شوید. دلیل این محدودیت، خطر داغ‌شدن، اتصال کوتاه یا آتش‌گرفتن باتری است؛ خطری که در کابین امکان شناسایی و رسیدگی سریع‌تری دارد.

 

قوانین مهم حمل پاوربانک در هواپیما

1. پاوربانک و باتری‌های یدکی لیتیومی را در بار دستی حمل کنید، نه چمدان تحویلی.

2. ظرفیت باتری را بررسی کنید؛ ظرفیت مجاز بر اساس وات‌ساعت (Wh) سنجیده می‌شود.

3. باتری‌های آسیب‌دیده یا متورم را بدون بررسی مقررات ایمنی همراه نبرید.

4. باتری‌های یدکی را طوری بسته‌بندی کنید که پایانه‌های آن‌ها با اجسام فلزی تماس پیدا نکنند.

5. اگر در گیت از شما خواسته شد بار دستی را به قسمت بار تحویل دهید، پیش از تحویل، پاوربانک و باتری‌های یدکی را خارج کنید.

طبق راهنمای انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی (IATA)، باتری‌های لیتیومی با ظرفیت حداکثر ۱۰۰ وات‌ساعت عموماً در بار دستی مجازند؛ ظرفیت‌های بالاتر ممکن است به تأیید ایرلاین نیاز داشته باشند و مقررات ویژه‌ای برای پاوربانک‌ها وجود دارد. در راهنمای به‌روز IATA در سال ۲۰۲۶ نیز محدودیت‌های مشخصی برای تعداد و نوع باتری‌ها مطرح شده است. به همین دلیل، صرفاً به عدد میلی‌آمپرساعت (mAh) روی پاوربانک اکتفا نکنید؛ ظرفیت وات‌ساعت و مقررات ایرلاین را هم بررسی کنید.


 

• مایعات، عطر و لوازم آرایشی | حجم ظرف مهم است

شامپو، عطر، کرم، ژل، خمیردندان و حتی بعضی مواد غذایی ممکن است هنگام حمل در بار دستی مشمول مقررات مایعات باشند. در بسیاری از فرودگاه‌ها، قاعده متداول این است که هر ظرف مایع در بار دستی حداکثر ۱۰۰ میلی‌لیتر ظرفیت داشته باشد و همه ظروف در یک کیسه شفاف و قابل‌بستن با حجم کلی حداکثر یک لیتر قرار بگیرند. بااین‌حال، مقررات ممکن است بر اساس فرودگاه، مسیر و تجهیزات بازرسی متفاوت باشد.

 

برای جلوگیری از مشکل چه کنیم؟

1. مقررات مایعات بار دستی را برای تمام فرودگاه‌های مسیر بررسی کنید.

2. محصولات بزرگ‌تر را در صورت مجاز بودن داخل بار تحویلی قرار دهید.

3. داروهای ضروری مایع و غذای کودک را جداگانه بررسی کنید؛ ممکن است شرایط استثنایی داشته باشند.

4. عطر و محصولات خریداری‌شده از فروشگاه دیوتی‌فری را تا مقصد نهایی در بسته‌بندی امنیتی پلمب‌شده نگه دارید و مقررات پروازهای اتصالی را بررسی کنید. 

 

چند اشتباه رایج درباره مایعات

1. اشتباه اول: ظرف بزرگ را نیمه‌پر می‌گذاریم.
در مقرراتی که محدودیت ۱۰۰ میلی‌لیتر دارند، معمولاً ظرفیت ظرف اهمیت دارد، نه مقدار مایع باقی‌مانده در آن. بنابراین ظرف ۲۰۰ میلی‌لیتری که فقط ۵۰ میلی‌لیتر مایع دارد نیز ممکن است پذیرفته نشود.

2. اشتباه دوم: عطر و کرم را مایع حساب نمی‌کنیم.
عطر، ژل، کرم و بسیاری از محصولات آرایشی ممکن است در دسته مایعات، ژل‌ها و مواد مشابه قرار بگیرند.

3. اشتباه سوم: فکر می‌کنیم قوانین تمام فرودگاه‌ها یکسان است.
برخی فرودگاه‌ها ممکن است از تجهیزات جدیدتر استفاده کنند و مقررات متفاوتی داشته باشند. به‌ویژه هنگام پرواز کانکشن، باید شرایط بازرسی فرودگاه محل توقف را هم در نظر بگیرید.


 

• وسایل تیز، ابزارها و اشیای خطرناک | تفاوت بار دستی و بار تحویلی

بعضی وسایل روزمره ممکن است در خانه کاملاً بی‌خطر به نظر برسند، اما هنگام بازرسی امنیتی فرودگاه اجازه ورود به کابین را نداشته باشند. چاقو، کاتر، بعضی قیچی‌ها، ابزارهای چندکاره و برخی ابزارهای کاری از جمله وسایلی هستند که باید مقررات مربوط به آن‌ها را بررسی کنید. البته نوع وسیله، اندازه، شکل و قوانین امنیتی فرودگاه می‌تواند در تصمیم نهایی مؤثر باشد.

 

چه وسایلی را پیش از بستن چمدان بررسی کنیم؟

♦ چاقو، کاتر و تیغ‌های آزاد

♦ قیچی و ابزارهای چندکاره

♦ پیچ‌گوشتی و بعضی ابزارهای دستی

♦ وسایل ورزشی یا اشیایی که قابلیت استفاده به‌عنوان سلاح دارند

♦ اسپری‌های دفاع شخصی و سایر اقلام مشمول مقررات خطرناک، بعضی از این وسایل ممکن است تحت شرایط خاص در بار تحویلی مجاز باشند، اما این موضوع برای همه اقلام صدق نمی‌کند. برای مثال، اسپری‌های دفاع شخصی ممکن است محدودیت‌های بسیار سخت‌گیرانه‌تری داشته باشند.

نکته کاربردی: اگر وسیله‌ای را برای سفر ضروری می‌دانید، پیش از قرار دادن آن در چمدان، مقررات رسمی ایرلاین و فرودگاه را بررسی کنید؛ صرفاً انتقال آن از بار دستی به بار تحویلی همیشه مشکل را حل نمی‌کند.


 

• اسپری‌ها، مواد آرایشی و وسایل قابل‌اشتعال

 

اسپری ها و لوازم ارایشی

 

بعضی از لوازم بهداشتی و شخصی مانند اسپری مو، دئودورانت، عطر، فندک و وسایل دارای گاز یا سوخت می‌توانند مشمول مقررات مربوط به مواد خطرناک باشند. نکته مهم این است که قابل‌استفاده بودن یک محصول در زندگی روزمره به معنای مجاز بودن حمل هوایی آن نیست. برای نمونه، برخی محصولات آرایشی و بهداشتی در مقادیر معمول و با رعایت شرایط بسته‌بندی مجازند، اما ظروف تحت فشار، مواد قابل‌اشتعال و برخی اقلام خاص ممکن است محدودیت جداگانه داشته باشند.

 

قبل از حمل این وسایل چه کنیم؟

1. نوع محصول و هشدارهای روی بسته‌بندی را بررسی کنید.

2. مقررات حمل اسپری‌ها و مواد تحت فشار را در دستورالعمل ایرلاین بخوانید.

3. فندک، سوخت، مواد اشتعال‌زا و محصولات مشابه را بدون بررسی مقررات داخل چمدان نگذارید.

4. از حمل ظروف نشتی‌دار یا آسیب‌دیده خودداری کنید.

5. در مورد وسایل خاص مانند فندک‌های شعله‌افکن، تجهیزات گازی و مواد شیمیایی، صرفاً به قواعد عمومی لوازم آرایشی اکتفا نکنید.

بعضی اقلام بهداشتی در مقادیر متعارف قابل حمل‌اند، اما نوع بسته‌بندی، مقدار، محل قرارگیری و قوانین مسیر همچنان اهمیت دارند. برای همین بهتر است پیش از سفر، فهرست اقلام خطرناک و محدودشده ایرلاین را بررسی کنید.


 

• وسایلی که ورودشان به کشور مقصد ممنوع یا محدود است

یکی از مهم‌ترین نکاتی که بسیاری از مسافران نادیده می‌گیرند، تفاوت میان مجاز بودن حمل یک وسیله در هواپیما و مجاز بودن ورود آن به کشور مقصد است. ممکن است وسیله‌ای از نظر ایمنی پرواز قابل حمل باشد، اما ورود آن به کشور مقصد به مجوز، اظهار گمرکی یا رعایت محدودیت خاصی نیاز داشته باشد.

 

چه اقلامی ممکن است مشمول مقررات کشور مقصد شوند؟

♦ مواد غذایی و محصولات حیوانی یا گیاهی

♦ داروهای نسخه‌ای و داروهای تحت کنترل

♦ بعضی تجهیزات الکترونیکی و وسایل ارتباطی

♦ کالاهای باارزش، طلا و برخی اقلام تجاری

♦ پول نقد و ابزارهای مالی در صورت وجود الزام اظهار

♦ اشیای عتیقه، آثار فرهنگی و محصولات ساخته‌شده از گونه‌های حفاظت‌شده

برای مثال، قوانین ورود برخی داروها به کشورهای مختلف بسیار متفاوت است. همچنین ممکن است برای ورود مقدار مشخصی پول نقد، کالای باارزش یا محصول خاص، اظهار گمرکی الزامی باشد.

 

چطور از مشکلات گمرکی جلوگیری کنیم؟

1. قوانین رسمی گمرک کشور مقصد را پیش از سفر بررسی کنید.

2. اگر از چند کشور عبور می‌کنید، مقررات کشورهای محل توقف را نیز در نظر بگیرید.

3. اگر کالایی نیاز به مجوز، اظهار یا مدرک دارد، پیش از حرکت وضعیت آن را مشخص کنید.

4. برای داروهای خاص، علاوه بر گمرک، مقررات مرجع سلامت کشور مقصد را هم بررسی کنید.

 

جمع‌بندی

به طور خلاصه، بخش زیادی از دردسرهای فرودگاه با یک بررسی ساده پیش از سفر قابل پیشگیری است. داروها، مواد غذایی، پاوربانک، مایعات، ابزارهای تیز، اسپری‌ها و اقلام مشمول قوانین گمرکی از جمله مواردی هستند که باید پیش از بستن چمدان بررسی شوند. مهم‌ترین اصل این است که قوانین بار هواپیما، مقررات امنیتی فرودگاه و قوانین ورود به کشور مقصد را با یکدیگر اشتباه نگیرید. مجاز بودن یک وسیله در یکی از این مراحل لزوماً به معنای مجاز بودن آن در تمام مراحل سفر نیست. برای تجربه سفری آرام‌تر، پیش از حرکت دستورالعمل رسمی ایرلاین و مقررات کشور مقصد را بررسی کنید و اگر درباره وسیله‌ای تردید دارید، پاسخ را از مرجع رسمی بگیرید؛ نه صرفاً از تجربه مسافران دیگر. در نیلگون پارس گشت تلاش می‌کنیم با ارائه راهنماهای کاربردی و دقیق، به شما کمک کنیم با آمادگی بیشتری سفر کنید و از غافلگیری‌های غیرضروری در فرودگاه دور بمانید.

 

سوالات متداول

1. آیا می‌توان پاوربانک را داخل چمدان تحویلی گذاشت؟

خیر، پاوربانک‌ها و باتری‌های یدکی لیتیومی باید در بار دستی حمل شوند. ظرفیت مجاز، تعداد و شرایط حمل را نیز پیش از پرواز از ایرلاین بررسی کنید.

2. آیا حمل دارو در هواپیما ممنوع است؟

خیر، بسیاری از داروهای معمول و ضروری قابل حمل‌اند؛ اما داروهای تحت کنترل یا بعضی داروهای خاص ممکن است در کشور مقصد به مجوز یا مدارک مشخصی نیاز داشته باشند.

3. آیا می‌توان عطر و شامپو را در بار دستی حمل کرد؟

در بسیاری از فرودگاه‌ها، مایعات بار دستی باید در ظروف حداکثر ۱۰۰ میلی‌لیتری قرار بگیرند؛ بااین‌حال مقررات فرودگاه‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد. ظروف بزرگ‌تر را فقط در صورت مجاز بودن در بار تحویلی قرار دهید.

4. اگر وسیله‌ای در بازرسی فرودگاه توقیف شود، چه باید کرد؟

به دستورالعمل مأموران امنیتی توجه کنید و درباره امکان تحویل به بار، نگهداری یا دور انداختن وسیله سؤال کنید. اگر ورود وسیله ممنوع باشد، ممکن است امکان حمل آن در بار تحویلی هم وجود نداشته باشد.

5. آیا قوانین فرودگاه در تمام کشورها یکسان است؟

خیر. مقررات عمومی حمل‌ونقل هوایی در کنار قوانین محلی اجرا می‌شوند و محدودیت‌های امنیتی، گمرکی و ورود کالا می‌توانند متفاوت باشند. به همین دلیل، بررسی قوانین فرودگاه مبدأ، ایرلاین و کشور مقصد ضروری است.