اگر قصد تحصیل در ایتالیا را دارید و به دنبال دانشگاهی با سابقه تاریخی طولانی، تنوع رشته‌های تحصیلی و فرصت‌های بین‌المللی هستید، دانشگاه فدریکو دوم ناپل (University of Naples Federico II) یکی از دانشگاه‌های مهم ایتالیا است که می‌تواند در فهرست گزینه‌های شما قرار بگیرد. این دانشگاه در شهر ناپل قرار دارد و از رشته‌های مهندسی و علوم پایه گرفته تا پزشکی، داروسازی، اقتصاد، علوم انسانی، معماری و فناوری را ارائه می‌دهد. دانشگاه فدریکو دوم همچنین در سال‌های اخیر برنامه‌های انگلیسی‌زبان خود را توسعه داده و برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ نیز چند برنامه جدید به زبان انگلیسی به مجموعه رشته‌های خود اضافه کرده است. در این مطلب شرایط تحصیل در دانشگاه فدریکو دوم ناپل، رشته‌های محبوب، زبان آموزش، مدارک موردنیاز، شهریه، بورسیه، هزینه زندگی، خوابگاه، شرایط کار دانشجویی و مراحل دریافت ویزای تحصیلی ایتالیا را بررسی می‌کنیم.
دانشگاه فدریکو دوم ناپل با نام انگلیسی University of Naples Federico II یکی از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های اروپا و قدیمی‌ترین دانشگاه دولتی جهان محسوب می‌شود. این دانشگاه در ۵ ژوئن ۱۲۲۴ به فرمان امپراتور فریدریش دوم تأسیس شد و در سال ۱۹۸۷ نام «فدریکو دوم» به آن اضافه شد. امروزه دانشگاه فدریکو دوم یک دانشگاه جامع است که حوزه‌های علمی گسترده‌ای را پوشش می‌دهد و دارای دانشکده‌ها و دپارتمان‌های متعددی در زمینه‌های مختلف است. طبق اطلاعات رسمی دانشگاه، این مجموعه بیش از ۸۰ هزار دانشجو و بیش از ۲۵۰۰ عضو هیئت علمی دارد و ساختار آموزشی آن حوزه‌هایی مانند مهندسی، علوم پایه، پزشکی، علوم انسانی و اجتماعی را دربرمی‌گیرد. دانشگاه فدریکو دوم در شهر ناپل (Naples) در منطقه کامپانیا در جنوب ایتالیا قرار دارد. یکی از ویژگی‌های این دانشگاه، پراکندگی ساختمان‌ها و مراکز آموزشی آن در نقاط مختلف شهر است؛ به همین دلیل برخلاف دانشگاه‌هایی که یک پردیس یکپارچه دارند، دانشجویان فدریکو دوم بسته به رشته خود ممکن است در یکی از مجموعه‌های دانشگاهی مختلف شهر تحصیل کنند.
نوع دانشگاه: دولتی
سال تأسیس: ۱۲۲۴ میلادی
شهر و کشور: ناپل، ایتالیا
پردیس‌ها: مونته سانت‌آنجلو، سن جووانی آ تِدوچو
زبان آموزش: ایتالیایی، انگلیسی (بسته به رشتی)
رتبه: 401
دانشگاه فدریکو دوم به دلیل سابقه تاریخی طولانی، تنوع بالای رشته‌های تحصیلی، فعالیت‌های پژوهشی گسترده و حضور در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی، یکی از دانشگاه‌های قابل بررسی برای دانشجویان بین‌المللی در ایتالیا است. گستردگی رشته‌ها باعث می‌شود متقاضیان در حوزه‌هایی مانند مهندسی، پزشکی و علوم سلامت، داروسازی، علوم پایه، اقتصاد، علوم انسانی و فناوری گزینه‌های مختلفی برای ادامه تحصیل داشته باشند. از طرف دیگر، دانشگاه در سال‌های اخیر توسعه دوره‌های انگلیسی‌زبان را نیز دنبال کرده و برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ دوره‌های جدیدی از جمله پزشکی دامپزشکی به زبان انگلیسی و مهندسی برق و فناوری اطلاعات به زبان انگلیسی را به برنامه آموزشی خود اضافه کرده است.
دانشگاه فدریکو دوم رشته‌های متنوعی را در مقاطع مختلف ارائه می‌کند. برخی از حوزه‌های مهم تحصیلی عبارت‌اند از:
♦ مهندسی کامپیوتر
♦ مهندسی برق
♦ مهندسی الکترونیک
♦ مهندسی عمران
♦ مهندسی مکانیک
♦ مهندسی هوافضا
♦ مهندسی شیمی
♦ علوم کامپیوتر
♦ اقتصاد و مدیریت
♦ مهندسی کامپیوتر
♦ علم داده (Data Science)
♦ مهندسی پزشکی
♦ مهندسی برق
♦ مهندسی مکانیک
♦ مهندسی عمران
♦ مهندسی مدیریت
♦ علوم کامپیوتر
♦ اقتصاد و مدیریت
♦ علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
♦ علوم پزشکی
♦ زیست‌پزشکی
♦ زیست‌شناسی
♦ علوم کامپیوتر
♦ مهندسی برق و الکترونیک
♦ علوم شیمی
♦ علوم فیزیک
♦ مدیریت علوم سیاسی
برخی رشته‌ها در ایتالیا به‌صورت دوره‌های یکپارچه ارائه می‌شوند و دانشجو مستقیماً وارد یک دوره چندساله می‌شود. از مهم‌ترین رشته‌های این گروه در دانشگاه فدریکو دوم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
پزشکی و جراحی دندانپزشکی و پروتز دندان داروسازی دامپزشکی معماری
مهندسی کامپیوتر علم داده (Data Science) مهندسی پزشکی مهندسی برق مهندسی الکترونیک مهندسی هوافضا مهندسی مکانیک مهندسی عمران مهندسی شیمی مهندسی مدیریت علوم کامپیوتر اقتصاد و مدیریت علوم سیاسی و روابط بین‌الملل زیست‌شناسی و زیست‌فناوری علوم غذایی معماری علوم کشاورزی و محیط‌زیستعلوم سیاسی
زبان تدریس در دانشگاه فدریکو دوم به رشته و مقطع بستگی دارد. بخش قابل توجهی از برنامه‌های دانشگاه به زبان ایتالیایی برگزار می‌شوند، اما دانشگاه تعدادی دوره کاملاً انگلیسی‌زبان نیز ارائه می‌کند.
برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷، دانشگاه اعلام کرده است که دوره جدید Veterinary Medicine به‌صورت کاملاً انگلیسی ارائه می‌شود. همچنین دوره کارشناسی بین‌المللی Electrical Engineering and Information Technology نیز به زبان انگلیسی برگزار خواهد شد.
برای دوره‌های انگلیسی‌زبان، معمولاً اثبات توانایی زبان انگلیسی اهمیت دارد و در برخی رشته‌ها سطح موردنیاز و نوع مدرک زبان در فراخوان همان رشته مشخص می‌شود. برای دوره‌های ایتالیایی‌زبان، دانشگاه برای دانشجویان غیراروپایی سطح B2 زبان ایتالیایی را به‌عنوان معیار زبان اعلام کرده است. در دوره‌های انگلیسی، ارائه مدرک B2 ایتالیایی الزامی نیست، هرچند مدرک زبان انگلیسی می‌تواند در فرآیند ویزا مفید باشد.
شرایط پذیرش به رشته و مقطع بستگی دارد و ممکن است یک رشته بدون آزمون و رشته‌ای دیگر دارای ظرفیت محدود یا آزمون ورودی باشد.
به‌طور کلی، متقاضیان بین‌المللی باید:
مدرک تحصیلی معتبر متناسب با مقطع موردنظر داشته باشند.
مدارک تحصیلی و ریزنمرات خود را برای ارزیابی ارائه کنند.
شرایط اختصاصی رشته را برآورده کنند.
در صورت نیاز، مدرک زبان ارائه دهند.
در رشته‌های دارای ظرفیت محدود، در آزمون یا فرآیند انتخاب مربوطه شرکت کنند.
برای مدارک خارجی، در صورت درخواست دانشگاه، ترجمه، قانونی‌سازی، گواهی CIMEA یا Declaration of Value ارائه کنند.
برای مقطع کارشناسی ارشد، دانشگاه مدارکی مانند ریزنمرات و شرح دروس دوره کارشناسی را برای ارزیابی صلاحیت علمی متقاضی بررسی می‌کند.
مدارک دقیق بر اساس رشته متفاوت است، اما معمولاً متقاضی باید مجموعه‌ای از مدارک زیر را آماده کند:
پاسپورت معتبر
مدرک تحصیلی
ریزنمرات تحصیلی
ترجمه رسمی مدارک در صورت نیاز
مدرک زبان متناسب با رشته
رزومه تحصیلی یا CV در صورت درخواست
انگیزه‌نامه برای رشته‌هایی که آن را مطالبه می‌کنند
توصیه‌نامه برای برخی دوره‌ها
شرح دروس برای برخی برنامه‌های کارشناسی ارشد
مدارک مربوط به ارزیابی مدرک خارجی مانند CIMEA یا Declaration of Value، در صورت درخواست
مدارک مربوط به پذیرش یا ثبت‌نام در آزمون، در رشته‌های دارای آزمون ورودی
دانشگاه تأکید می‌کند که دانشجویان باید دستورالعمل اختصاصی همان دوره تحصیلی را بررسی کنند؛ بنابراین فهرست بالا یک چک‌لیست عمومی است و جایگزین فراخوان رسمی رشته نیست.
یکی از نکات قابل توجه برای دانشجویان غیراروپایی، ساختار شهریه دانشگاه است. در اطلاعات رسمی دانشگاه برای دانشجویان غیراروپایی، مبلغ ۱۴۰ یورو مالیات منطقه‌ای و ۱۶ یورو تمبر قانونی ذکر شده است؛ با این حال، مبلغ نهایی قابل پرداخت می‌تواند به مقررات سال تحصیلی، وضعیت دانشجو و نوع دوره بستگی داشته باشد.
از آنجا که دانشگاه سامانه و مقررات پرداخت شهریه را به‌صورت سالانه به‌روزرسانی می‌کند، متقاضی باید مبلغ نهایی رشته و سال ورود خود را پیش از پرداخت بررسی کند.
نکته مهم: ارقام شهریه در دانشگاه‌های ایتالیا را نباید بدون توجه به سال تحصیلی، تابعیت، وضعیت مالی و نوع دوره به‌صورت یک عدد ثابت اعلام کرد.
دانشجویان بین‌المللی فدریکو دوم می‌توانند علاوه بر برخی بورسیه‌های اختصاصی دانشگاه، از فرصت‌های کمک‌هزینه منطقه کامپانیا نیز استفاده کنند.
یکی از مهم‌ترین مسیرها، بورسیه‌های ADISURC است؛ این نهاد منطقه‌ای برای دانشجویان واجد شرایط، بورسیه تحصیلی، کمک‌های مالی و ظرفیت اقامت دانشجویی ارائه می‌کند. در فراخوان سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷، دانشجویان خارجی نیز امکان ثبت درخواست داشته‌اند و برای آن‌ها فرآیند تهیه ISEE Parificato در نظر گرفته شده است.
همچنین دانشگاه فدریکو دوم در برخی رشته‌ها و پروژه‌ها بورسیه‌های اختصاصی ارائه می‌کند. برای مثال، در سال ۲۰۲۶ یک فراخوان بورسیه برای دانشجویان بین‌المللی رشته Sustainable Food Systems منتشر شده است.
بنابراین، بورسیه را باید بر اساس رشته، مقطع، وضعیت مالی، شایستگی تحصیلی و فراخوان همان سال بررسی کرد و نمی‌توان یک مبلغ ثابت را برای همه دانشجویان اعلام کرد.
هزینه زندگی در ناپل به سبک زندگی و مهم‌تر از همه به نوع و محل اقامت دانشجو بستگی دارد. معمولاً بیشترین بخش هزینه ماهانه دانشجویان مربوط به اجاره مسکن است.
هزینه‌های اصلی عبارت‌اند از:
اجاره اتاق یا آپارتمان اشتراکی
خوراک
حمل‌ونقل عمومی
بیمه و هزینه‌های درمانی
اینترنت و تلفن
لوازم تحصیلی
تفریح و هزینه‌های شخصی
به دلیل تغییر مداوم قیمت اجاره و خدمات، بهتر است برای محاسبه بودجه نهایی، قیمت‌های همان سال و منطقه محل سکونت بررسی شود.
دانشگاه فدریکو دوم مستقیماً یک سیستم خوابگاهی اختصاصی برای همه دانشجویان ارائه نمی‌کند، اما دانشجویان بین‌المللی می‌توانند از خدمات International Welcome Desk برای پیدا کردن محل اقامت استفاده کنند. این سرویس که از طرف دانشگاه ارائه می‌شود، در زمینه پیدا کردن اقامتگاه به دانشجویان بین‌المللی کمک می‌کند.
گزینه‌های اقامتی دانشجویان شامل:
اتاق خصوصی در آپارتمان مشترک
اتاق دو نفره
آپارتمان اشتراکی
اقامتگاه‌های دانشجویی
ظرفیت‌های خوابگاهی تحت مدیریت ADISURC
است.
همچنین ADISURC در قالب برنامه‌های حق تحصیل منطقه‌ای، برای دانشجویان واجد شرایط ظرفیت اقامت دانشگاهی نیز در نظر می‌گیرد.
ناپل یکی از شهرهای مهم جنوب ایتالیا و یک شهر دانشگاهی و تاریخی است. پراکندگی ساختمان‌های فدریکو دوم در نقاط مختلف شهر باعث می‌شود دانشجویان تا حد زیادی زندگی دانشگاهی خود را با زندگی شهری ناپل ترکیب کنند.
دانشجویان به خدماتی مانند حمل‌ونقل عمومی، کتابخانه‌ها، مراکز ورزشی، رستوران‌های دانشجویی و فعالیت‌های فرهنگی دسترسی دارند. دانشگاه نیز برای دانشجویان بین‌المللی خدماتی مانند Welcome Desk، راهنمای اقامت، اطلاعات حمل‌ونقل، خدمات بانکی و برنامه‌های اجتماعی ارائه می‌کند.
سال تحصیلی دانشگاه معمولاً از سپتامبر یا اکتبر آغاز می‌شود و فعالیت آموزشی تا اواخر بهار یا اوایل تابستان ادامه دارد. ساختار آموزشی دانشگاه معمولاً به دو ترم تقسیم می‌شود و تعطیلاتی در دوره کریسمس و عید پاک نیز وجود دارد.
با این حال، ددلاین پذیرش یکسانی برای تمام رشته‌ها وجود ندارد و هر برنامه می‌تواند تقویم و فراخوان مخصوص خود را داشته باشد.
برای دانشجویان غیراروپایی که خارج از ایتالیا زندگی می‌کنند، دانشگاه برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ تاریخ ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ را به‌عنوان مهلت پیش‌ثبت‌نام دانشگاه اعلام کرده و مهلت ارائه درخواست ویزا در نمایندگی‌های ایتالیا نیز ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام شده است؛ با این حال، خود دانشگاه تأکید کرده است که تاریخ‌های مربوط به هر رشته ممکن است متفاوت باشد و متقاضی باید فراخوان برنامه موردنظر را بررسی کند.
برای یک متقاضی ایرانی که قصد تحصیل در این دانشگاه را دارد، مسیر کلی را می‌توان به شکل زیر در نظر گرفت:
۱. انتخاب رشته
ابتدا باید رشته و مقطع موردنظر انتخاب شود و زبان تدریس، ظرفیت، آزمون ورودی و شرایط علمی آن بررسی شود.
۲. بررسی شرایط تحصیلی
مدرک تحصیلی و ریزنمرات با شرایط رشته تطبیق داده می‌شود.
۳. آماده‌سازی مدارک
مدارک تحصیلی، ریزنمرات، پاسپورت و مدارک زبان و سایر مدارک موردنیاز آماده می‌شوند.
۴. ترجمه و تأیید مدارک
در صورت نیاز، مدارک باید طبق دستورالعمل دانشگاه ترجمه و قانونی‌سازی شوند یا گواهی‌های موردنیاز مانند CIMEA تهیه شود.
۵. ثبت درخواست پذیرش
درخواست طبق روش اعلام‌شده در فراخوان رشته ثبت می‌شود.
۶. شرکت در آزمون یا ارزیابی علمی
در رشته‌های دارای ظرفیت محدود یا آزمون ورودی، متقاضی باید مراحل انتخاب را طبق فراخوان طی کند.
۷. پیش‌ثبت‌نام در Universitaly
برای دانشجویان غیراروپایی مقیم خارج از ایتالیا، پیش‌ثبت‌نام ویزای تحصیلی از طریق سامانه رسمی Universitaly انجام می‌شود.
۸. درخواست ویزای تحصیلی
پس از طی مراحل لازم، متقاضی برای ویزای تحصیلی نوع D اقدام می‌کند.
۹. ورود به ایتالیا و دریافت اجازه اقامت
دانشجویان غیراروپایی که بیش از ۹۰ روز در ایتالیا اقامت دارند باید برای Permesso di Soggiorno اقدام کنند. دانشگاه اعلام کرده است که این درخواست باید ظرف ۸ روز کاری پس از ورود انجام شود.
۱۰. تکمیل ثبت‌نام دانشگاه
پس از انجام مراحل نهایی و ارائه مدارک لازم، ثبت‌نام دانشگاه تکمیل می‌شود.
دانشجویان غیراروپایی که برای دوره‌های دانشگاهی به ایتالیا می‌روند، به ویزای تحصیلی نیاز دارند. طبق مقررات رسمی ایتالیا، درخواست پیش‌ثبت‌نام برای دانشجویان بین‌المللی باید از طریق Universitaly انجام شود و تصمیم نهایی درباره صدور ویزا بر عهده نمایندگی دیپلماتیک یا کنسولی ایتالیا است.
برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷، Universitaly مهلت کلی درخواست ویزا برای دوره‌های دانشگاهی را ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرده است؛ با این حال، دانشگاه‌ها می‌توانند برای برخی دوره‌ها تاریخ زودتری تعیین کنند.
همچنین دانشگاه فدریکو دوم اعلام کرده است که پیش‌ثبت‌نام در Universitaly به‌تنهایی به معنی پذیرش قطعی در رشته نیست و متقاضی باید شرایط و فرآیند پذیرش خود رشته را نیز تکمیل کند.
دانشجویان خارجی دارای اجازه اقامت تحصیلی در ایتالیا می‌توانند در کنار تحصیل به‌صورت پاره‌وقت کار کنند. طبق اطلاعات رسمی وزارت امور خارجه ایتالیا، اجازه اقامت تحصیلی امکان کار تا ۲۰ ساعت در هفته و حداکثر ۱۰۴۰ ساعت در سال را فراهم می‌کند.
با این حال، کار دانشجویی نباید جایگزین برنامه اصلی تحصیل شود و دانشجو باید شرایط قانونی قرارداد و اشتغال در ایتالیا را رعایت کند.
دانشگاه فدریکو دوم ناپل ترکیبی از سابقه تاریخی، آموزش دانشگاهی گسترده و فعالیت پژوهشی در حوزه‌های مختلف است. تنوع رشته‌ها، وجود دوره‌های انگلیسی‌زبان و حضور دانشگاه در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی، این دانشگاه را به گزینه‌ای قابل بررسی برای دانشجویان بین‌المللی تبدیل کرده است. در سال‌های اخیر نیز دانشگاه به توسعه دوره‌های انگلیسی، فناوری و حوزه سلامت توجه بیشتری نشان داده است.
برای متقاضیان ایرانی، مهم‌ترین مرحله پیش از اقدام، انتخاب رشته متناسب با سوابق تحصیلی و بررسی دقیق شرایط همان برنامه است؛ زیرا زبان آموزش، آزمون ورودی، مدارک، مهلت درخواست و شرایط مالی می‌تواند از یک رشته به رشته دیگر متفاوت باشد. همچنین بررسی هم‌زمان فرصت‌های بورسیه دانشگاه و کمک‌هزینه‌های منطقه کامپانیا می‌تواند در برنامه‌ریزی مالی تحصیل اهمیت داشته باشد.
برای آگاهی از انواع بورسیه‌های تحصیلی ایتالیا، شرایط دریافت کمک‌هزینه و سایر اطلاعات مربوط به ویزای تحصیلی این کشور، به صفحه ویزای تحصیلی ایتالیا مراجعه کنید.
این دانشگاه در شهر ناپل، منطقه کامپانیا در جنوب ایتالیا قرار دارد و ساختمان‌های آموزشی و پژوهشی آن در نقاط مختلف شهر پراکنده هستند. آدرس مرکزی دانشگاه Corso Umberto I, 40, 80138 Napoli, Italy است.
زبان آموزش به رشته بستگی دارد. بسیاری از دوره‌ها به زبان ایتالیایی برگزار می‌شوند و برخی برنامه‌ها نیز کاملاً انگلیسی‌زبان هستند. برای سال ۲۰۲۶–۲۰۲۷، دوره‌های جدیدی مانند Veterinary Medicine و Electrical Engineering and Information Technology به زبان انگلیسی ارائه شده‌اند.
بله، دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا می‌توانند در صورت داشتن شرایط رشته و مدارک موردنیاز برای برنامه‌های دانشگاه درخواست دهند. برای دانشجویان غیراروپایی مقیم خارج از ایتالیا، فرآیند پیش‌ثبت‌نام از طریق Universitaly انجام می‌شود.
مبلغ شهریه به سال تحصیلی و شرایط دانشجو و دوره بستگی دارد. در اطلاعات رسمی دانشگاه برای دانشجویان غیراروپایی، ۱۴۰ یورو مالیات منطقه‌ای و ۱۶ یورو تمبر قانونی ذکر شده است؛ برای رقم نهایی باید مقررات همان سال و رشته بررسی شود.
بله. علاوه بر برخی بورسیه‌های اختصاصی دانشگاه و دانشکده‌ها، دانشجویان واجد شرایط می‌توانند از برنامه‌های کمک‌هزینه و بورسیه ADISURC در منطقه کامپانیا نیز استفاده کنند. شرایط و مبلغ بورسیه هر سال در فراخوان رسمی مشخص می‌شود.
بله. دانشجویان دارای اجازه اقامت تحصیلی می‌توانند حداکثر ۲۰ ساعت در هفته و ۱۰۴۰ ساعت در سال کار کنند.
دانشگاه به‌صورت مستقیم برای همه دانشجویان خوابگاه اختصاصی ارائه نمی‌کند، اما دانشجویان بین‌المللی می‌توانند از خدمات International Welcome Desk برای پیدا کردن محل اقامت استفاده کنند. همچنین ADISURC برای دانشجویان واجد شرایط، ظرفیت اقامت دانشجویی ارائه می‌دهد.
انتخاب دانشگاه و آماده‌سازی پرونده تحصیلی در ایتالیا نیازمند بررسی دقیق شرایط هر رشته، مدارک تحصیلی، زبان، ددلاین‌ها، فرآیند پیش‌ثبت‌نام Universitaly و مراحل ویزا است. نیلگون پارس گشت می‌تواند در مسیر انتخاب دانشگاه و رشته، بررسی شرایط متقاضی، آماده‌سازی و ترجمه مدارک، پیگیری فرآیند پذیرش و راهنمایی مراحل ویزای تحصیلی ایتالیا در کنار متقاضی باشد.
برای شروع فرآیند پذیرش دانشگاه‌های ایتالیا، ابتدا شرایط تحصیلی خود را بررسی کنید تا مناسب‌ترین گزینه‌ها بر اساس مقطع، رشته، زبان و بودجه شما مشخص شوند.