اقتصاد آلمان سالهاست برای حفظ رشد و جبران کمبود نیروی کار، روی جذب نیروهای جوان، متخصص و کاربلد حساب میکند. اما همه مهاجرت کاری به آلمان «آکادمیک» نیست. بسیاری از مشاغل پرتقاضا در آلمان از مسیر آوسبیلدونگ (Ausbildung) تامین میشوند؛ یعنی دورههای مهارتی-کاربردی که ترکیبی از آموزش و کار واقعی هستند.
آوسبیلدونگ را میشود اینطور ساده گفت:
«مسیر رسمی ورود به بازار کار آلمان برای بسیاری از شغلهای فنی، خدماتی، درمانی و حتی برخی حوزههای مدیریتی—با آموزش + تجربه + حقوق ماهانه.»
اگر قصد شما مهاجرت کاری آلمان است ولی نمیخواهید یا نمیتوانید مسیر دانشگاهی را بروید، آوسبیلدونگ یکی از منطقیترین گزینههاست.
آوسبیلدونگ معمولاً برای افرادی مناسب است که یکی از شرایط زیر را دارند:
دنبال ورود سریعتر به بازار کار هستند
علاقه به کارهای عملی و مهارتی دارند (نه صرفاً درسمحور)
میخواهند از همان ابتدا حقوق دریافت کنند
قصد دارند بعد از دوره، از داخل آلمان وارد مسیر اقامت کاری شوند
در ایران سابقه کار/مهارت دارند و میخواهند آن را رسمیتر کنند
1) آوسبیلدونگ دوآل (Dual)
محبوبترین نوع آوسبیلدونگ بین ایرانیهاست چون:
آموزش ترکیبی است (چند روز کار در شرکت + چند روز کلاس تئوری)
معمولاً حقوق ماهانه دریافت میکنید
بعد از پایان دوره، شانس استخدام در همان شرکت بالاست
مدت دوره در اکثر رشتهها معمولاً ۲ تا ۳ سال است (بسته به رشته و قرارداد).
2) آوسبیلدونگ مدرسهای (Schulische)
بیشتر آموزشها کلاسمحور است و کار عملی کمتر
در بسیاری از موارد ممکن است شهریه داشته باشد
بعضی رشتهها (مثل برخی شاخههای درمانی/پرستاری) ممکن است شرایط حقوقی متفاوت داشته باشن
قدم 1: انتخاب مسیر درست (نه صرفاً پولساز!)
اول از همه باید واقعبینانه بررسی کنید:
واقعاً با روحیه شما جور است؟
توان یادگیری زبان آلمانی را دارید؟
میتوانید چند سال منظم و جدی پای کار بایستید؟
قدم 2: انتخاب رشته بر اساس علاقه + بازار
بازار مهم است، اما علاقه مهمتر است. چون آوسبیلدونگ مسیر “دوام آوردن” است نه فقط “رفتن”.
قدم 3: پیدا کردن موقعیت آوسبیلدونگ و کارفرما
از پلتفرمها و سایتهای کاریابی/آوسبیلدونگ استفاده میشود. مهم این است که:
رزومه و انگیزهنامه شما استاندارد باشد
مدارکتان درست ترجمه شود
درخواستها هدفمند ارسال شود (نه اسپم)
قدم 4: مصاحبه با کارفرما
معمولاً مصاحبه به زبان آلمانی است؛ در برخی رشتههای IT ممکن است انگلیسی هم قابل قبول باشد، اما نباید روی آن حساب قطعی باز کنید.
قدم 5: دریافت قرارداد و اقدام برای ویزای آوسبیلدونگ
بعد از قرارداد رسمی، وارد مرحله ویزا میشوید و باید پروندهتان را طوری بچینید که افسر را قانع کند:
هدف شما آموزش + کار قانونی + بازگشت یا مسیر قانونی اقامت است، نه مهاجرت مبهم.
حقوق آوسبیلدونگ به رشته، شهر، کارفرما و سال دوره بستگی دارد، اما نکته مهم این است:
✅ در مدل Dual معمولاً ماهانه حقوق میگیرید
✅ حقوق معمولاً سالبهسال افزایش پیدا میکند
✅ بعد از پایان دوره، در صورت استخدام، درآمد شغلی شما بهمراتب بالاتر میشود
پیشنهاد حرفهای: به جای چسبیدن به عدد ثابت، روی «رشته درست + کارفرمای معتبر + شهر مناسب» تمرکز کنید.
سن شما شانس را صفر نمیکند. آلمان کمبود نیرو دارد و در برخی حوزهها افراد سن بالاتر هم جذب میشوند، مخصوصاً:
درمان و مراقبت (پرستاری، کمکپرستاری، سالمندی)
حملونقل و رانندگی حرفهای
فنیکارها و تعمیرات
تدارکات و انبارداری
هتلداری و خدمات
حوزههای ساختمانی
اما واقعیت هم این است:
هرچه سن بالاتر میرود، رزومه، دلیل انتخاب مسیر و انگیزهنامه باید قویتر باشد.
بسته به بازار کار و شهر، رشتههای زیر معمولاً پرطرفدارند:
آوسبیلدونگ IT و شبکه / برنامهنویسی
آوسبیلدونگ پرستاری و مراقبت
آوسبیلدونگ فیزیوتراپی (در برخی مدلها و شرایط خاص)
مکانیک خودرو و صنایع فنی
برق و الکترونیک
هتلداری و گردشگری
حسابداری و امور مالی
آشپزی حرفهای و صنایع غذایی
طراحی لباس و خیاطی (برای علاقهمندان واقعی)
«بهترین آوسبیلدونگ» نداریم؛ بهترین، یعنی رشتهای که شما در آن پایدار میمانید و بازار هم میخواهد.
ویزای آوسبیلدونگ فقط مدارک نیست؛ داستان پرونده هم مهم است:
چرا این رشته؟ چرا آلمان؟ چرا این مسیر؟ آینده شغلیات چیست؟
اگر افسر حس کند مسیر شما مبهم یا غیرمنطقی است، احتمال رد شدن بالا میرود—even اگر مدارک کامل باشد.
این لیست بسته به سفارت و پرونده ممکن است کمی تغییر کند، اما معمولاً شامل موارد زیر است:
مدارک پایه
فرم درخواست ویزا
پاسپورت معتبر
عکس بیومتریک
رزومه استاندارد (ترجیحاً آلمانی)
انگیزهنامه / کاورلتر (Cover Letter)
مدارک آموزشی و مهارتی
ترجمه مدارک تحصیلی
گواهی دورهها یا مهارتها (اگر دارید)
سوابق کاری (با بیمه یا بدون بیمه، ترجمهشده)
مدارک اصلی آوسبیلدونگ
قرارداد رسمی Ausbildung (شرح شغل، مدت دوره، حقوق، مشخصات کارفرما)
فرمها/اطلاعات امضا شده توسط کارفرما (در صورت نیاز)
زبان
مدرک زبان آلمانی (معمولاً حداقل A2 یا بالاتر، بسته به رشته و کارفرما)
مالی و اقامت
بیمه درمانی
اثبات تمکن مالی (اگر حقوق دوره برای پوشش هزینهها کافی نباشد، ممکن است نیاز به پشتوانه مالی/حساب مسدود باشد)
هزینه
هزینه بررسی ویزا (عدد ممکن است تغییر کند؛ معمولاً در بازه استاندارد سفارتهاست)
یکی از جذابترین بخشهای آوسبیلدونگ همین است:
شما تا پایان دوره، اقامت قانونی دارید
بعد از پایان دوره، معمولاً فرصت دارید برای کار بگردید یا در همان شرکت استخدام شوید
با گرفتن کار و قرارداد، اقامت شما به اقامت کاری تبدیل میشود
بعد از چند سال کار و پرداخت بیمه/مالیات، میتوانید وارد مسیر اقامت دائم شوید
نکته مهم: خیلی از کارآموزها در همان شرکت دوره، جذب میشوند چون کارفرما برای آموزش شما وقت گذاشته و شما را آماده کرده است.
اگر قصد دارید برای آوسبیلدونگ آلمان اقدام کنید، مهمترین عامل موفقیت شما چیدن درست پرونده است: از انتخاب رشته و کارفرما گرفته تا رزومه، انگیزهنامه، ترجمهها و آمادهسازی مدارک سفارت.
در نیلگون گشت صفر تا صد مسیر آوسبیلدونگ آلمان (مشاوره، آمادهسازی مدارک، ساختاردهی پرونده و همراهی تا مرحله اقدام) با دقت و تجربه انجام میشود.
📞 تماس با نیلگون گشت: 07191091111